Kooperatifimiz.com

1_ Aidat borcu yok. Üye gecikme cezasından dolayı kooperatiften ihraç edebilirlermi?

2_ Olağan genel kurulda gecikme cezalarını açıklayıp üyelerden yaptırım için yetki almak gerekmezmi?

3_ Genel kurulda bir kısım üyelerin genel kurul gecikmeli yapılmasından dolayı gecikme cezalarının tahakkuk ettirilmemesiyle ilgili yetki alınmıştı. Bu biğer üyelerin o tarihe kadar olan gecikme cezalarının affı için kanıt teşkil edermi? o tarihe kadarki gecikme cezalarımın silinmesine olanak tanırmı.?

4_Ödemelerini banka aracılığı ile yapan bir üye aidatlarını Her ayın son gününe kadar ödemesi gerekiyor. Bazı ayların son günleri cumartesi-Pazar’a denk geldiğinde ilk iş günü yada ayın son günü c.tesi ise Pazar günü yapmış ise Bunlara gecikme cezası tahakkuk ettirilirmi? Ettirilir ise bu konuda kooperatif yönetimi haklımıdır. Malum bankacılık işlemlerinde son gün tatile denk geldiğinde işlem ilk işgününe uzuyor. Bir üye banka aracılığı ile yaptığı ödemelerin birinde aidat ödemesi aynı isimli birbaşka kooperatif hesabına geçmiş sonradan fark edip alındığında geçen süre gecikme cezası gerektirirmi? Kooperatif yönetimi banka kullanılarak ödenem aidatlar için tahsilat makbuzu vermelimi?

5_Aylık %10 gecikme cezası faizlerin %24 lerde seyrettiği günümüzde haklımıdır. Genel kurulda alınan kararda açıklık olmadığı takdirde gecikmelere birleşik faiz uygulanır mı? Aidat borcu yoksa gecikme tutarına faiz işletilirmi?

6-Kaba inşaattan teslim alınan bir kooperatifte üyelere 1 yıl içinde kalan işleri bitireceksiniz şeklinde bağlayıcı karar alınabilirmi? karar alınmış üyelereden birkaçı alınan kararı yerine getirememişse yaptırımı nedir.


7-Kooperatif tüzüğünde  ardı ardına 3 ay aidatını ödemeyen üyelerin üyelik akitlerinin son bulacağı yazılıydı. (Şimdiki tüzüklerde aidat ödeme tarihinden itibaren 30 gün yazıyor.) bu durumda ödenmemiş bir aidat için en çok 3 ay gecikme cezası tahakkuk ettirilebilir diye düşünüyorum haksızmıyım.

8-Kooperatif ile sorunları olanlar konuyu Teşkilatlandırma genel müdürlüğüne veya Sanayi Ticaret İl Müdürlüğüne Paktarıp bir kontrolör yada yetkili  marifetiyle hesaplarının incelenmesini isteyebilirmi?

 

Öncelikle iyi günler diliyorum sorunuzla ilgili dilerseniz maddeler halinde cevap vermeye çalışayım.

cevap 1:1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nda ve Bakanlıkça hazırlanan Örnek Ana sözleşmelerde ödemelerini zamanında yerine getirmeyen ortaklardan gecikme faizi alınacağına dair herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak, bazı ortakların ödemelerini zamanında yapmayarak, diğer ortaklara nazaran daha avantajlı  duruma geçtikleri de inkar edilemez bir gerçektir. Bu gibi ortakların, ödemelerini zamanında yapmalarını teşvik etmek, özendirmek, hatta cezalandırmak için kooperatifin elinde bir yasal yaptırımın ve dayanağın bulunması gerekir. Bu konudaki yasal dayanağı sağlayacak tek organ genel kurul ve bu kurulun alacağı genel kurul kararıdır. Kooperatif genel kurullarında, ödemesini zamanında yapmayan ortaklardan “gecikme faizi” alınacağı karara bağlanabilir. Kooperatifler Kanunu’nun 27.maddesi ve Ana sözleşmenin 14.maddesi uyarınca, genel kurulun belirlediği taksit ve ara ödemeleri bir ay geciktiren ortaklara 1.ihtarname gönderilerek 10 gün içinde geciktirilen taksit ve gecikme faizi kendisinden istenilir. Verilen 10 günlük süre içerisinde ortak, anapara ve gecikme faizini ödemez veya eksik öderse, bu kez ödenen kısmı düşülmek suretiyle, 2.ihtarname gönderilerek, 1 ay içerisinde ödemesini yerine getirmesi istenilir. Ortak yine ödemez ise, yönetim kurulu kararıyla kooperatiften çıkarılır. Gecikme faizinin zamanında ödenmemesi de ortağın çıkarılmasına gerekçe teşkil eder. Çünkü, gecikme faizi tıpkı, normal taksitler gibidir. Dolayısıyla, kooperatif istediği halde, ortak gecikme faizini ödemez ise kooperatiften ihraç edilebilir. Ancak kooperatifin bazı hususlara dikkat etmesi gerekir mesela genel kurulca tespit edilen gecikme faizi, makul düzeyde olmalı (fahiş olmamalı), herkese eşit olarak uygulanmalı ve ortağa gönderilen ihtarnamelerde kontrol edilebilir şekilde (hangi ayların ödemesine gecikme faizi uygulandığı tablo şeklinde çıkarılmalı) gösterilmelidir. Kooperatiflerde geciken taksitlere, sadece gecikme faizi uygulanabilir, buna karşılık kesinlikle “bileşik faiz” (faize faiz) yürütülemez. Aksi halde, ortak, kendisinden istenilen bileşik faizi ödememekle  haklı sayılır. Ayrıca, bileşik faizin istendiği ihtarnamelerle ortak, kooperatiften ihraç edilemez.

cevap 2:Gecikme faizi alınması, genel kurul gündemine konulmak koşuluyla, kooperatifin olağan veya olağanüstü toplantısında karara bağlanabilir. Kararın alınabilmesi için: Toplantı yeter sayısı, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/4 `nün şahsen veya temsilen toplantıda hazır bulunması gerekir; karar yeter sayısı ise oylama sırasındaki  mevcudun ortakların yarıdan fazlasının olumlu yönde oy kullanması gerekir. Burdan da anlaşılacağı üzerine genel kurullarda gecikme cezasının görüşülmesi ve ortaklardan onay alınması gerekir.

cevap 3:Gecikme cezalarınızın silinmesi genel kurulun olağan veya olağanüstü toplantısında görüşülerek karara bağlanmalıdır. Tıpkı diğer genel kurul kararlarında olduğu gibi gecikme faizinin alındığı genel kurul kararı da iptal edilebilir. Hatta, gecikme faizinin fahiş olması halinde, “hükümsüzlüğü” dahi öne sürülebilir.

cevap 4: Aidatların son iş gününe gelmesi ve bu nedenle gecikme cezasının uygulanması genel bir sorundur. Bu konuda kanun maddesi olmamakla beraber kooperatifin genel kurulda alacağı kararla gecikme cezası uygulayabilir uygulamayadabilir.Geçmişe yönelik aidat ödemelerinin farkedilemesi sonucu bu kayıtların güncellenmesi gerekir yani o tarihe ödeme girilmesi gerekir. Güncellenen bu kayıtlarla da ortağın hesap ekstresi yeniden oluşturulmalıdır. Banka ödemelerinde makbuz kesimine gerek yoktur çünki elinizde banka ödemesi olduguna dair dekontunuz bulunmalıdır.Bu dekontla düzeltme yapılabilecektir.

cevap 5:Gecikme faizinin belirli bir oranı (%'si) olmamakla birlikte, yıllık enflasyon oranının, bir aya isabet eden kısmı, aylık gecikme faizi olarak tespit edilebilir.Burdan şu sonuç çıkıyorki sizin kooperatifte %24 lük bir gecikme cezası uygulanıyorsa yıllık enflasyon oranı sizde %288 görünüyor. Kooperatiflerde geciken taksitlere, sadece gecikme faizi uygulanabilir, buna karşılık kesinlikle “bileşik faiz” (faize faiz) yürütülemez. Aksi halde, ortak, kendisinden istenilen bileşik faizi ödememekle  haklı sayılır. Ayrıca, bileşik faizin istendiği ihtarnamelerle ortak, kooperatiften ihraç edilemez.

cevap 6: Açıkcası ödenmeyen aidatlara üç ay gecikme cezası uygulanır diye bir şey söz konusu değildir. Ödenmeyen aidatlar tahsil edilene kadar her ay gecikme cezası uygulanabilir.

Umarım yardımcı olabilmişimdir.Mutlu günler dileğiyle.

İbrahim Bey,

Konumla ilgili sorularıma vermiş olduğunuz tatminkar cevaplarınız için öncelikle teşekkür ederim. Sorularımdan birkaçı cevapsız kalmış onlarıda yanıtlayabilirmisiniz.

Sorularımdan 4, 5, 6, 7. maddelere verilen cevaplarda tereddütlerim var şöyleki:4.madde de belirttiğim kooperatif aidatlarının banka yoluyla ödemelerinde ayın son günü cumartesi, pazar yada resmi tatile rastladığında ilk iş günü ödeme yapılması gecikme cezası tahakkukuna mesnet olmamalıdır diye düşünüyorum. zira bankalar da çek senet ödemelerinde bu böyle uygulanıp gecikme cezası tahakkuku yapılmıyor. Genel kurulda aksine bir kararda alınmış değildir.
5. madde de gecikme faizi %24 değil aylık %10 dur. yasal banka faizi %24 olduğuna göre aylık %2 nin üzerindeki gecikme cazalarını fahiş olarak kabuledebilirmiyiz. bunun hükümsüzlüğü için yapılacak presüdür nedir.
6. sorum net herhalde atladınız.7. sorum daki konu yasanın tadil maddesiyle ilgili olup biz eski tüzükle yönetiliyoruz yasanın değişen bu maddesi henüz mevcut tüzükte tadil edilmedi. Saygılarımla.

Bekir Bey;
Aidat borç tarihlerinin son gününün tatil gününe denk gelmesi ve gecikme cezası uygulamasına maruz kalmasına yönelik Kooperatifler kanununda bir madde yok. Ha diyeceksinizki bankalarda ve bir çok uygulamada gecikme cezası uygulanmamakta. Ama bu durumu kooperatifin de uygulaması sonucunu çıkaramıyoruz..Aslında kesin çözüm genel kurulda böyle bir maddenin görüşülmüş olması idi. Böyle bir kararda olmadığı için, merci sanırım mahkeme olacaktır. O nokta da  hakimin takdir yetkisine göre yani ödemelerin bilinçli olarak hep ay sonu yapılması yada bir kaç sefer bazı sebeplerden dolayı ay sonuna denk gelmesi değerlendirilecektir.

Gecikme cezası oranı da genel kurulda alınmış bir karar olduğundan çözüm merci yine mahkemelerdir. Açıkcası % 10 gecikme cezası yüksek bir faiz oranı olmasına rağmen bir çok kooperatifin kullandığını söyleyebilirim. Bu nedenle gecikme cezası oranının bu rakamda olması kooperatif genel kurulda çözülmesse mahkemenin vereceği karar doğrultusunda çözülmesini gerektirir.

6. sorunuzda alınan karar genel kurulda ortakların salt çoğunluğu ile alınmış bir karardır. Bu kararın uygulanması, yaptırımı ve iptali yine genel kurulda alınacak bir kararla olabilir. Bu durumda olağan üstü bir genel kurul yapılması gerekmektedir. Bunun için dört ortaktan az olmamak kaydiyle ortak sayısının en az onda birinin isteği üzerine genel kurul toplantıya çağrılır. Yönetim kurulu bu isteği en az on gün içinde yerine getirmediği takdirde, istek sahiplerinin müracaatı üzerine veya doğrudan doğruya ilgili bakanlık tarafından, genel kurul toplantıya çağrılabilir.Çağrılmadığı takdirde istek sahipleri mahalli mahkemeye başvurarak genel kurulu bizzat toplantıya çağırma müsaadesini alabilirler.

7. Sorunuzu sanırım tam anlayamamışım buna karşılık cevabınız üzerinde de halen net değilim, ancak şu bir gerçek kooperatif tüzüğünde olsun yada olmasın ödenmeyen aidatlara 3 ay gecikme cezası uygulanması gerekir diye bir sonuç çıkaramayız mahkeme huzurunda da bu geçerli olmayacaktır.

Biliyorum belki cevaplar umut ettiğiniz gibi değil ancak nacizane görüşlerim bunlar.
İyi çalışmalar mutlu günler dileğiyle...