A. SİYASİ FAALİYET YASAĞI
Madde 92 - (12.6.1997 günlü, 4274 sayılı kanunla yürürlükten kaldırılmıştır)
B. MUAFLIKLAR
Madde 93 - 1. Kooperatifler, kooperatif birlikleri, kooperatif merkez birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliği;
a. Birbirlerinden ve ortaklarından aldıkları faiz ve komüsyonlar ile ortaklarına kefalet etmeleri dolayısiyle bunlardan aldıkları paralar, banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinden,
b. Her nevi defterlerin ve anasözleşmelerin tasdiki ve açılış tasdiklerinde sayfalarının mühürlenmesi her nevi harçtan ve Damga Vergisinden,
c. Kiraya verilmediği veya irat getirmiyen bir cihete tahsis edilmediği müddetçe sahip oldukları gayrimenkul mallar üzerinden alınacak her türlü vergilerden,
d. Ortakların temlik edecekleri gayrimenkuller her türlü vergi ve harcından,
Muaftır.
e. 13 üncü madde gereğince verilecek bildiri Damga Vergisine, diğer harç ve resimlere tabi değildir.
2. Gayrimenkullerin irtifak haklarının ve gayrimenkul mükellefiyetinin kooperatiflere, kooperatif birliklerine, kooperatif merkez birliklerine, Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine sermaye konulması halinde bunlar Emlak Alım Vergisi Kanununun 9 uncu maddesindeki indirimli nispetten,
3. 5422 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 199 sayılı Kanunla değişik 7 nci maddesinin 16 ncı bendindeki esaslar dahilinde Kurumlar Vergisi muaflığından,
Faydalanırlar.
4. Kooperatifler, kooperatif birlikleri ve kooperatifler merkez birlikleri faaliyete geçen üst kuruluşlara girmedikleri takdirde, bu maddenin 1 nolu fıkrasının (b) bendi ile 2 nolu fıkrasından gayri fıkralarında yazılı muaflıklardan istifade edemezler.
C. TANITMA VE EĞİTİM HİZMETLERİNİ SAĞLIYACAK FON
Madde 94 - (3.3.2001 günlü mükerrer 24335 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 21.2.2001 günlü 4629 sayılı kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır.)
D. UYUŞMAZLIKLAR, HAKEM KURULLARI
Madde 95 - Kooperatif organları ile kooperatifler, kooperatiflerle bağlı bulundukları kooperatif birlikleri, kooperatif merkez birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliği arasında iştigal konularına giren hususlardan dolayı çıkan anlaşmazlıklar, genel hükümler saklı kalmak şartiyle anasözleşmelerinde öngörülen hakem kurullarınca da halledilebilir.
E. SAKLI HÜKÜMLER
Madde 96 - 2834 sayılı Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu ile 2836 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri Kanunu hükümleri ve 7116 sayılı Kanunun yapı kooperatiflerine ait hükümleri saklıdır. Şu kadar ki, yukarıda zikredilen kanunlarda açıklık olmıyan hallerde bu kanun hükümleri uygulanır.
Madde 97 - 2834 ve 2836 sayılı kanunlarla kurulan kooperatif ve kooperatif birlikleri, kooperatif merkez birlikleri halinde teşkilatlanabilecekleri gibi Türkiye Milli Kooperatifler Birliğine de girebilirler.
F. ANONİM ŞİRKET HÜKÜMLERİNE ATIF
Madde 98 - Bu kanunda aksine açıklama olmıyan hususlarda Türk Ticaret Kanunundaki Anonim Şirketlere ait hükümler uygulanır.
G. DAVALARIN NİTELİĞİ VE MUHAKEME USULÜ
Madde 99 - Bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır.
Bu davalarda basit muhakeme usulü uygulanır.
H. KALDIRILAN HÜKÜMLER
Madde 100 - Türk Ticaret Kanununun kooperatiflere ait 6 ncı faslını teşkil eden 485 - 502 nci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
İlgili Bakanlık
Ek Madde 1 - (3476 Sayılı Kanunun 26’ncı maddesi ile ek)
Bu Kanunda geçen Bakanlık isimleri “İlgili bakanlık” olarak değiştirilmiştir.
İlgili bakanlık deyiminden, bu Kanun kapsamındaki tarımsal amaçlı kooperatifler ve üst kuruluşları için Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı, diğer kooperatifler ve üst kuruluşlar için de Sanayi ve Ticaret Bakanlığı anlaşılır.
Cezai sorumluluk
Ek Madde 2 - (3476 Sayılı Kanunun 26 ncı maddesi ile ek)
1. 8 inci maddenin üçüncü fıkrasına, 16 ncı maddenin beşinci fıkrasına, 56 ncı maddenin altıncı fıkrasına, 59 uncu maddenin dördüncü, altıncı, yedinci ve sekizinci fıkralarına ve 90 ıncı maddenin beşinci fıkrasına aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları fiilin önem ve mahiyetine göre üç aydan iki yıla kadar hapis ve yüzbin liradan birmilyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
2. Genel kurulu olağan toplantıya çağırmayan yönetim kurulu üyeleri ile 2 nci maddenin dördüncü fıkrasına, 8 inci maddenin ikinci fıkrasına, 16 ncı maddenin birinci fıkrasına, 66 ncı maddenin ikinci fıkrasına ve 90 ıncı madde-nin üçüncü fıkrasına aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yö-netim kurulu üyeleri fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ve ellibin liradan beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
3. 56 ncı maddenin ikinci ve dördüncü fıkralarına, 66 ncı maddeye ve 67 nci maddeye aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının denetim kurulu üyeleri fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ve ellibin liradan beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
4. (12.6.1997 günlü 4274 sayılı kanunla yürürlükten kaldırılmıştır).
Bu maddede öngörülen hürriyeti bağlayıcı cezalar paraya tahvil edilemez.
İlgili bakanlık, kooperatifler ve üst kuruluşlarının yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile memurları hakkında görevlerine ilişkin olarak işledikleri suçlardan dolayı açılan kamu davalarına müdahale talebinde bulunabilir.
Geçici hüküm
Geçici Madde 1 - (16.11.1971 günlü, 1496 sayılı kanunla değişik geçici madde)
Halen kurulmuş ve faaliyette bulunan kooperatifler sözleşmelerini üç sene içinde bu kanun hükümlerine intibak ettirmek zorundadırlar. Bu hususa riayet etmi-yen kooperatifler dağılmış sayılırlar. Kanunen tasfiye ile vazifelendirilmiş kimseler tarafından dağılmadan başlıyarak iki ay içinde tasfiyeye geçilmediği takdirde Ticaret Bakanlığı veya Hazine tarafından mahkemeden tasfiye memuru atanması istenebilir.
Anasözleşmelerini bu kanuna intıbak ettirmek için kooperatiflerin yapacakları genel kurullar, olağan genel kurulların usul ve çoğunluğuna göre toplanır ve karar verilir.
Geçici Madde 2 - (8.6.1981 günlü 2475 sayılı kanunun 2 inci maddesi ile ek).
Bu kanunun yayımından önce kurulmuş bulunan ve Kamu Kuruluşlarından kredi alan yapı kooperatiflerinin anasözleşmelerindeki 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun bu Kanunla değişik 52 nci maddesine aykırı hükümler, herhangi bir işlem yapılmaksızın anılan maddeye göre düzeltilmiş sayılır.
İ. YÜRÜRLÜĞE GİRME
Madde 101 - Bu kanun yayımlandığı tarihten 3 ay sonra yürürlüğe girer.
I. KANUNU YÜRÜTECEK MAKAM
Madde 102 - Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
24.04.1969 TARİHLİ VE 1163 SAYILI KOOPERATİFLER KANUNUNA İŞLENMEYEN HÜKÜMLER
1. 6.10.1988 Tarihli Ve 3476 Sayılı Kanunun Geçici Maddeleri
Geçici Madde 1 - Unvanları 1 inci maddede belirlenen esasa uymayan kooperatifler ve üst kuruluşları, anasözleşme değişikliği yapmak suretiyle unvanlarını altı ay içinde bu Kanuna uygun hale getirerek tescil ettirmek zorundadırlar.
Bu Kanunun 14 üncü maddesiyle değiştirilen 56 ncı maddenin birinci fıkrasının (2) numaralı bendine göre, aynı türden birden fazla kooperatifte yönetim kurulu üyesi olanlar, Kanunun yürürlüğe girmesini takip eden üç ay içerisinde bu üyeliklerinden yalnız birini tercih ederek diğerlerinden ayrılırlar.
Geçici Madde 2 - Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce tüzelkişilik kazanmış olan kooperatif üst kuruluşları bu Kanun hükümlerine göre kurulmuş sayılır.
Geçici Madde 3 - Halen kurulmuş ve faaliyette bulunan kooperatifler ana sözleşmelerini iki yıl içerisinde bu Kanun hükümlerine intibak ettirmek zorundadırlar. Bu hususa riayet etmeyen kooperatifler dağılmış sayılır. Kanunen tasfiye ile görevlendirilmiş kimseler tarafından dağılmadan başlıyarak iki ay içerisinde tasfiyeye geçilmediği takdirde, ilgili bakanlık veya Hazine tarafından mahkemeden tasfiye memuru atanması istenebilir.
Anasözleşmelerini bu Kanuna intibak ettirmek için kooperatiflerin yapacakları genel kurullar, olağan genel kurulların usül ve çoğunluğuna göre toplanır ve karar verirler.
1. 6.10.1988 Tarihli Ve 3476 Sayılı Kanunun Yürürlük ve Yürütme Maddeleri
Madde 27 - Bu kanunun 26 ncı maddesiyle eklenen Ek İkinci maddenin dört numaralı bendinin ikinci fıkrası hükmü Kanunun yayımı tarihini takip eden altı ay sonra, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 28 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
--------------------------------------------------------------------------------
Dördüncü fıkraya aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri, 3476 sayılı kanunun 26’ncı maddesi ile eklenen ek 2/2’nci madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ve ellibin liradan beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
İkinci fıkraya aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri, 3476 s. kanunun 26 ncı maddesi ile eklenen Ek 2/2’nci madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ve ellibin liradan beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Üçüncü fıkraya aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları, 3476 sayılı kanunun 26’ncı maddesi ile eklenen Ek 2/1’inci madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre üç aydan iki yıla kadar hapis ve yüzbin liradan birmilyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Birinci fıkraya aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri, 3476 s. kanunun 26’ncı maddesi ile eklenen Ek 2/2’nci madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ve ellibin liradan beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Beşinci fıkraya aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları, 3476 s.kanunun 26’ncı maddesi ile eklenen Ek 2/1’inci madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre üç aydan iki yıla kadar hapis ve yüzbin liradan birmilyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
10 Ocak 2003 tarih ve 24989 sayılı Resmi Gazete
28.5.1998 günlü 4363 sayılı kanunla bir ortaklık payının değeri 100.000- lira olarak değiştirilmekle birlikte, maddenin ikinci fıkrasında her nasılsa değişiklik yapılmamıştır. Ancak, biz senetle temsil edilmeyen payların da 1.000.000- lira itibar olacağı görüşündeyiz.
Genel kurulu olağan toplantıya çağırmayan yönetim kurulu üyeleri, 3476 Sayılı Kanunun 26’ncı maddesi ile eklenen Ek 2/2’nci madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ve ellibin liradan beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
İkinci ve dördüncü fıkraya aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının denetim kurulu üyeleri, 3476 sayılı kanunun 26’ncı maddesi ile eklenen Ek 2/3’üncü madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ve ellibin liradan beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
İkinci ve dördüncü fıkraya aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının denetim kurulu üyeleri, 3476 sayılı kanunun 26’ncı maddesi ile eklenen Ek 2/3’üncü madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ve ellibin liradan beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Altıncı fıkraya aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları, 3476 sayılı kanunun 26’ncı maddesi ile eklenen ek 2/1’inci madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre üç aydan iki yıla kadar hapis ve yüzbin liradan birmilyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Dördüncü, altıncı, yedinci ve sekizinci fıkralara aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları, 3476 sayılı kanunun 26’ncı maddesi ile eklenen Ek 2/1’inci madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre üç aydan iki yıla kadar hapis ve yüzbin liradan birmilyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Dördüncü, altıncı, yedinci ve sekizinci fıkralara aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları, 3476 sayılı kanunun 26’ncı maddesi ile eklenen Ek 2/1’inci madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre üç aydan iki yıla kadar hapis ve yüzbin liradan birmilyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Dördüncü, altıncı, yedinci ve sekizinci fıkralara aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları, 3476 sayılı kanunun 26’ncı maddesi ile eklenen Ek 2/1’inci madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre üç aydan iki yıla kadar hapis ve yüzbin liradan birmilyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Dördüncü, altıncı, yedinci ve sekizinci fıkralara aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları, 3476 sayılı kanunun 26’ncı maddesi ile eklenen Ek 2/1’inci madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre üç aydan iki yıla kadar hapis ve yüzbin liradan birmilyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Kanunda geçen Bakanlık isimleri “İlgili Bakanlık” olarak değiştirilmiştir. (Bkz.Ek m. 1)
Kanunda geçen Bakanlık isimleri “İlgili Bakanlık” olarak değiştirilmiştir. (Bkz.Ek m.1)
66’ncı maddeye aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının denetim kurulu üyeleri, 3476 sayılı kanunun 26 ncı maddesi ile eklenen Ek 2/3’üncü madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ve ellibin liradan beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
İkinci fıkraya aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri, 3476 sayılı kanunun 26’ncı maddesi ile eklenen Ek 2/2’nci madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ve ellibin liradan beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
67’nci maddeye aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının denetim kurulu üyeleri, 3476 sayılı kanunun 26 ncı maddesi ile eklenen Ek 2/3’üncü madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ve ellibin liradan beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
“Milli Kooperatifler Birlikleri” ifadesi, “Kooperatifler Merkez Birlikleri” şeklinde anlaşılmalıdır
“Türkiye Milli Genel Kooperatifler Birliği Genel Yönetim Kurulu” ifadesi, “TMKB Yönetim Kurulu” şeklinde anlaşılmalıdır.
Üçüncü fıkraya aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri, 3476 sayılı kanunun 26’ncı maddesi ile eklenen Ek 2/2’nci madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis ve ellibin liradan beşyüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Beşinci fıkraya aykırı hareket eden kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları, 3476 sayılı kanunun 26’ncı maddesi ile eklenen Ek 2/1’nci madde gereğince fiilin önem ve mahiyetine göre üç aydan iki yıla kadar hapis ve yüzbin liradan birmilyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Tarım Satış Kooperatifleri ve Birliklerinin kuruluşu hakkındaki 2834 ve 3186 sayılı kanunlar, 16.06.2000 günlü 24081 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 01.06.2000 günlü 4572 sayılı kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.
Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birliklerinin kuruluşu hakkındaki 2836 sayılı kanun, 28.04.1972 günlü 14172 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1581 sayılı kanunla yürüklükten kaldırılmıştır.
7116 sayılı İmar ve İskan Vekaleti Kuruluş ve Vazifeleri Hakkında Kanun, 14.12.1983 günlü 18251/Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bayındırlık ve İskan Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 180 sayılı KHK’nin 37. Maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
1163 sayılı kanunun kendi numarasız maddesi olup, 10.02.1989 günlü 20076 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3520 sayılı kanun ile numaralandırılmıştır.
10.02.1989 günlü 20076 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3520 sayılı kanun ile numaralandırılmıştır.
“1 inci maddede” ibaresinden, 3476 sayılı kanunun 1’inci, 1163 sayılı kanunun 3476 sayılı kanunla değişik 2’nci maddesinin dördüncü fıkrası anlaşılmalıdır.
3476 sayılı kanunun 27 nci maddesi hükmüne göre; 3476 sayılı kanunun 26’ncı maddesiyle 1163 sayılı kanuna eklenen ek 2’nci maddenin dördüncü bendinin ikinci fıkrası hükmünün yürürlüğe girdiği tarih 25.4.1989’dur. Diğer hükümleri ise 25.10.1988 günü yürürlüğe girmiştir.